- Home
- Kennisbank
- Blogs
- Zelf een jaarrekening maken
Zelf een jaarrekening maken
In dit artikel
Zelf Jaarrekening Maken: Complete Stappengids 2026
Zelf een jaarrekening maken betekent als ondernemer zonder accountant alle verplichte financiële overzichten opstellen en tijdig deponeren bij de Kamer van Koophandel. Voor een BV is dat verplicht, maar het is ook goed haalbaar mits je weet wat er in een jaarrekening moet staan en in welke volgorde je te werk gaat.
In deze gids leggen we je stap voor stap uit hoe je zelf een jaarrekening opstelt: van boekhouding afsluiten tot SBR-deponering. We benoemen ook wanneer het verstandig is om toch een accountant in te schakelen.
Wat is een jaarrekening precies?
Een jaarrekening is het financiële eindverslag van een onderneming over een afgesloten boekjaar. Het geeft een volledig beeld van de financiële situatie: wat bezit het bedrijf, wat zijn de schulden, hoeveel winst of verlies is er gemaakt en hoe stroomde het geld in en uit.
Een volledige jaarrekening bestaat minimaal uit:
-
De balans momentopname van activa, passiva en eigen vermogen op de laatste dag van het boekjaar.
-
De winst- en verliesrekening overzicht van alle inkomsten en kosten gedurende het jaar.
-
Het kasstroomoverzicht inzicht in de werkelijke geldstromen, gesplitst in operationeel, investering en financiering.
-
De toelichting uitleg bij de posten op de balans en winst- en verliesrekening.
Middelgrote en grote bedrijven moeten boven op de jaarrekening ook een bestuursverslag en soms een accountantsverklaring aanleveren. Voor micro-entiteiten gelden vereenvoudigde regels.
Waarom is een jaarrekening verplicht?
Een jaarrekening is voor veel rechtsvormen wettelijk verplicht. Externe belanghebbenden - aandeelhouders, crediteuren, investeerders en toezichthouders - hebben de jaarrekening nodig om de financiele gezondheid van jouw onderneming te beoordelen en weloverwogen beslissingen te nemen.
Daarnaast stelt de jaarrekening de Belastingdienst en de Kamer van Koophandel in staat om naleving van wet- en regelgeving te controleren. Te laat of onjuist deponeren kan leiden tot een boete van de Belastingdienst of zelfs het intrekken van een vergunning.
Wie moet verplicht een jaarrekening maken?
Een jaarrekening opstellen is verplicht voor ondernemers met een rechtsvorm die rechtspersoonlijkheid heeft. De volgende bedrijfsvormen zijn in ieder geval verplicht:
-
Besloten Vennootschappen (BV's) ongeacht grootte, inclusief dochterondernemingen van buitenlandse moeders
-
Naamloze Vennootschappen (NV's) zelfde verplichting als BV's
-
Cooperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen
-
Stichtingen en verenigingen die boven bepaalde omvangscriteria vallen
ZZP'ers en eenmanszaken hebben geen deponeringsplicht, maar kunnen ervoor kiezen een vereenvoudigde jaarrekening op te stellen voor eigen administratie of voor financiers. De KvK heeft een handig overzicht met welke eisen van toepassing zijn op jouw specifieke bedrijfsvorm.
Jaarrekening deponeren bij de KvK: zo werkt het
Als je verplicht een jaarrekening moet opstellen, moet je deze ook verplicht jaarlijks deponeren bij de Kamer van Koophandel. Dat gaat via Standard Business Reporting (SBR): een veilig digitaal systeem voor financiele rapportages in een gestandaardiseerd digitaal formaat.
Wanneer moet je deponeren?
De KvK hanteert als vuistregel dat je de jaarrekening uiterlijk acht dagen na vaststelling moet deponeren. De uiterste termijn voor vaststelling verschilt per rechtspersoon, maar de jaarrekening moet in elk geval binnen 12 maanden na afloop van het boekjaar zijn gedeponeerd. Op de KvK-website vind je een handig overzicht met de exacte deadlines per rechtsvorm.
Let op: te laat deponeren heeft serieuze gevolgen.
De Belastingdienst kan een boete opleggen en er kunnen juridische gevolgen zijn zoals het intrekken van vergunningen. Zorg dat je de deadlines in je agenda zet zodra het boekjaar is afgesloten.
Welke typen jaarrekeningen zijn er?
Niet elke ondernemer heeft dezelfde jaarrekening nodig. De vier meest voorkomende typen:
-
Fiscale jaarrekening is meest voorkomend voor BV en NV. Bevat balans, winst- en verliesrekening, kasstroomoverzicht en toelichtingen.
-
Micro-entiteit jaarrekening vereenvoudigd model voor kleine bedrijven die voldoen aan specifieke omvangcriteria.
-
Geconsolideerde of groepsjaarrekening verplicht voor grotere ondernemingen in een groep. Speedbooks maakt consolidatie mogelijk in 3 kliks.
-
RJ-jaarrekening vereist voor organisaties die met publiek geld werken: stichtingen, zorginstellingen, onderwijsinstellingen. Speedbooks heeft een kant-en-klare RJ655-template voor zorginstellingen.
Zelf jaarrekening opstellen in 8 stappen
Een gestructureerde aanpak bespaart tijd en voorkomt fouten. Dit is de meest efficiente volgorde om zelf een jaarrekening te maken:
Controleer of alle inkomsten en uitgaven van het boekjaar zijn ingevoerd. Sluit openstaande facturen af, verwerk nog niet-verwerkte bankafschriften en zorg dat de btw-aangifte klopt. Een actuele boekhouding is de basis voor alles wat volgt.
Vergelijk de beginbalans van dit jaar met de eindbalans van vorig jaar. Afwijkingen wijzen op openstaande correcties. Verwerk deze eerst voordat je verdergaat.
Verwerk afschrijvingen op vaste activa, mutaties in voorraden, te betalen en te ontvangen posten en correcties op eigen vermogen.
Stel de balans op: activa links of boven, passiva rechts of onder. Beide kanten moeten exact optellen tot hetzelfde totaal.
Overzicht van alle opbrengsten minus alle kosten over het boekjaar. Het nettoresultaat sluit aan op de balans.
Verdeel de kasstroom in operationeel, investering en financiering. Dit toont of de onderneming financieel gezond is, ongeacht de boekhoudkundige winst.
Leg uit hoe de getallen tot stand zijn gekomen: gehanteerde grondslagen, bijzondere posten en verplichte vermeldingen. Dit is het meest arbeidsintensieve onderdeel.
Laat de jaarrekening vaststellen door het bestuur. Deponeer daarna via SBR bij de KvK binnen 8 dagen na vaststelling. Met Speedbooks verloopt de SBR-deponering geautomatiseerd vanuit de software.
Meest gemaakte fouten bij het zelf opstellen van de jaarrekening
Wie voor het eerst zelf een jaarrekening maakt, loopt kans op de volgende vijf veelgemaakte fouten:
-
Onjuiste classificatie van schulden - korte en langlopende schulden door elkaar geplaatst, waardoor de financiele positie wordt vertekend
-
Verkeerde waardering van activa - afschrijvingen niet toegepast of onjuist berekend
-
Niet-naleving van boekhoudstandaarden - afwijken van Nederlandse richtlijnen (RJ) of IFRS zonder expliciete vermelding
-
Fouten in het kasstroomoverzicht - financieringsstromen en operationele stromen door elkaar geboekt
-
Onvolledige toelichting - verplichte vermeldingen vergeten, wat bij een externe controle direct opvalt
Preventie: Zorg voor een actuele, geordende boekhouding, blijf op de hoogte van de geldende wet- en regelgeving en gebruik een jaarrekeningchecklist of werkprogramma.
Zelf doen of een accountant inschakelen?
Voor veel BV's is zelf de jaarrekening opstellen goed haalbaar, zeker met goede jaarrekeningsoftware. Maar er zijn situaties waarbij het verstandig is om een accountant in te schakelen:
-
Je bedrijf valt onder de controleplicht (twee opeenvolgende jaren aan twee van drie criteria: omzet boven 12 mln, balanstotaal boven 6 mln of meer dan 50 medewerkers)
-
Er zijn complexe financiele structuren: groepsjaarrekening, fusie of overname, deelnemingen
-
Je hebt een externe financier die een accountantsverklaring eist
-
De jaarrekening van vorig jaar bevatte fouten die niet waren opgemerkt
In alle andere gevallen is zelf jaarrekening maken - ondersteund door goede software - een prima optie die je honderden euros per jaar bespaart. De rol van een accountant verschuift dan van opsteller naar sparringpartner en belastingadviseur
Zelf doen of een accountant inschakelen?
Voor veel BV's is zelf de jaarrekening opstellen goed haalbaar, zeker met goede jaarrekeningsoftware. Maar er zijn situaties waarbij het verstandig is om een accountant in te schakelen:
-
Je bedrijf valt onder de controleplicht (twee opeenvolgende jaren aan twee van drie criteria: omzet boven 12 mln, balanstotaal boven 6 mln of meer dan 50 medewerkers)
-
Er zijn complexe financiele structuren: groepsjaarrekening, fusie of overname, deelnemingen
-
Je hebt een externe financier die een accountantsverklaring eist
-
De jaarrekening van vorig jaar bevatte fouten die niet waren opgemerkt
In alle andere gevallen is zelf jaarrekening maken - ondersteund door goede software - een prima optie die je honderden euros per jaar bespaart. De rol van een accountant verschuift dan van opsteller naar sparringpartner en belastingadviseur.
Waarom uren spenderen als het sneller kan?
Speedbooks koppelt direct aan jouw boekhoudpakket via 180+ integraties (Exact, AFAS, e-Boekhouden, QuickBooks en meer) en genereert een volledige, wettelijk conforme jaarrekening. Inclusief SBR-deponering bij de KvK.
Met Speedbooks kun je:
-
✅ Een complete jaarrekening genereren
-
✅ Consolideren in 3 kliks - ook voor groepsjaarrekeningen
-
✅ Direct deponeren bij de KvK via SBR - geen handmatig formulier
-
✅ Werken met een ingebouwd werkprogramma en checklist
-
✅ Gratis een voorbeeldjaarrekening downloaden via de demoversie
Probeer Speedbooks gratis via speedbooks.nl/demo - je eerste rapportage staat snel klaar.
Over de schrijver - drs. Konstantijn Mikes
Drs. Konstantijn Mikes (1966) is oprichter en aandeelhouder van Speedbooks rapportagesoftware. Hij studeerde Economics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is verantwoordelijk voor de inhoudelijke ontwikkeling van de rapportagesoftware. Met meer dan 25 jaar ervaring in financiele verslaglegging schrijft hij op basis van directe expertise met honderden jaarrekening-trajecten voor MKB-ondernemers en accountantskantoren in Nederland.
Veelgestelde vragen
Ja. Er is geen wettelijke plicht om een accountant in te schakelen. Alleen middelgrote en grote ondernemingen zijn controleplichtig en hebben een accountantsverklaring nodig. Micro-ondernemingen en kleine bv's mogen de jaarrekening zelf opstellen, laten vaststellen en deponeren, mits die voldoet aan Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
De commerciele jaarrekening volgt Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en gaat naar aandeelhouders, banken en de KVK. De fiscale jaarrekening volgt de belastingwetgeving en vormt de basis voor je aangifte vennootschapsbelasting. Verschillen ontstaan vooral bij afschrijvingen, voorzieningen en de waardering van activa.
Ja, als micro of kleine rechtspersoon. Die kunnen de jaarrekening rechtstreeks invullen en indienen in het gratis portaal van de KVK, met inloggegevens of eHerkenning. Middelgrote en grote ondernemingen moeten een kant-en-klare jaarrekening uploaden, en wie voor meerdere bv's deponeert werkt sneller met SBR-software.
Speedbooks stelt een voorbeeldjaarrekening in Excel beschikbaar, samen met een werkprogramma dat de controlestappen per post afloopt. Handig om te zien hoe de balans, de winst-en-verliesrekening en de toelichting zich tot elkaar verhouden voordat je zelf begint. Beide zijn gratis te downloaden.
Die volgen de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. Stichtingen zonder winstoogmerk en fondsenwervende organisaties hebben een eigen model, zorginstellingen rapporteren volgens RJ 655 en onderwijsinstellingen volgens RJ 660 en de regels van DUO. Een standaard bv-model volstaat daar niet.