- Home
- Kennisbank
- Blogs
- Solvabiliteit berekenen: formule, uitleg en praktijkvoorbeelden
Solvabiliteit berekenen: formule, uitleg en praktijkvoorbeelden
In dit artikel
Solvabiliteit is de verhouding tussen het eigen vermogen en het totale vermogen van een onderneming, uitgedrukt als percentage. Het geeft aan in hoeverre een bedrijf op lange termijn aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen, ook als het tijdelijk verlies maakt.
Banken berekenen de solvabiliteit bij een kredietaanvraag. Accountants beoordelen de ratio bij de jaarrekeningcontrole. Investeerders hanteren de solvabiliteitsratio bij due diligence. In dit artikel leest u de exacte formule, drie rekenvoorbeelden en de sector-normen voor een gezonde solvabiliteitsratio.
Wat is solvabiliteit?
Solvabiliteit is de maatstaf voor de langetermijn financiële gezondheid van een onderneming. Het geeft aan of een bedrijf bij liquidatie voldoende eigen vermogen heeft om alle schulden terug te betalen. Een onderneming met een hoge solvabiliteitsratio is minder afhankelijk van vreemd vermogen en kan tegenvallers beter opvangen.
De solvabiliteitsratio wordt berekend als het eigen vermogen uitgedrukt als percentage van het totale vermogen. Het eigen vermogen bestaat uit aandelenkapitaal, reserves en ingehouden winsten. Het vreemd vermogen omvat alle schulden aan banken, leveranciers en andere crediteuren.
Solvabiliteit onderscheidt zich van liquiditeit: liquiditeit meet de korte-termijn betalingscapaciteit (vlottende activa versus kortlopende schulden), terwijl solvabiliteit de lange-termijn vermogenspositie weergeeft. Beide ratio’s zijn onderdeel van een volledige financiële analyse.
De solvabiliteit formule: zo bereken je het
De standaard formule voor solvabiliteit: Solvabiliteitsratio = (Eigen vermogen / Totaal vermogen) x 100 Alternatieve formule: sommige bronnen hanteren de schuldgraad of debt-to-equity ratio (vreemd vermogen gedeeld door eigen vermogen) als maatstaf. Dit geeft hetzelfde inzicht maar vanuit het perspectief van schuld. In dit artikel hanteren we de standaard solvabiliteitsratio als percentage van het totale vermogen, conform de meest gebruikte definitie in het Nederlandse MKB en de jaarrekeningpraktijk.
Het eigen vermogen staat op de balans van de jaarrekening onder 'eigen vermogen'. Het bestaat uit: aandelenkapitaal (het kapitaal dat aandeelhouders hebben ingebracht), reserves (wettelijke en overige reserves) en het resultaat van het boekjaar (ingehouden winst of verlies). Zoek de totaalpost 'eigen vermogen' op de passivazijde van de balans.
Het totaal vermogen is het balanstotaal: de som van alle activa of gelijkwaardig de som van eigen vermogen en vreemd vermogen. Vreemd vermogen omvat langlopende schulden (bankleningen, obligaties) en kortlopende schulden (crediteuren, belastingschulden, kortlopende leningen). Het balanstotaal staat altijd vermeld als slotsom aan zowel de activa- als de passivazijde van de balans.
Deel het eigen vermogen door het totaal vermogen en vermenigvuldig met 100 om het percentage te berekenen.
Voorbeeld: Eigen vermogen 400.000 euro / Totaal vermogen 1.000.000 euro x 100 = 40%
Een solvabiliteitsratio van 40% betekent dat 40% van het totale vermogen is gefinancierd met eigen middelen en 60% met vreemd vermogen (schulden).
Praktijkvoorbeelden: solvabiliteit berekenen in het MKB
Drie concrete rekenvoorbeelden voor herkenbare MKB-situaties:
| Bedrijfstype | Eigen vermogen | Totaal vermogen | Solvabiliteitsratio | Beoordeling |
|---|---|---|---|---|
| Detailhandel (stabiel) | 80.000 euro | 200.000 euro | 40% | Gezond. Voldoende buffer bij tegenvaller. |
| Tech-startup (groei) | 50.000 euro | 300.000 euro | 16,7% | Matig. Hoge schuldenpost door groeifinanciel. |
| Dienstverlener (gevestigd) | 500.000 euro | 600.000 euro | 83,3% | Sterk. Weinig vreemd vermogen, hoge onafhankelijkheid. |
Interpretatie: niet elke situatie is gelijk. Kapitaalintensieve sectoren (productie, vastgoed) werken structureel met lagere solvabiliteitsratio's omdat grote investeringen altijd deels met vreemd vermogen worden gefinancierd. Een dienstverlener met 20% solvabiliteit en een productiebedrijf met 20% solvabiliteit bevinden zich in een totaal verschillende risicocontext.
Wat is een goede solvabiliteitsratio?
De vuistregel: een solvabiliteitsratio van 25% tot 40% wordt in het MKB over het algemeen als gezond beschouwd. Bij een ratio boven 40% heeft het bedrijf een sterke vermogenspositie. Onder 20% begint het risicobereik waarbij banken en crediteuren terughoudend worden.
Solvabiliteitsnormen per sector
| Sector | Gezonde bandbreedte | Minimumdrempel | Reden |
|---|---|---|---|
| Handel / retail | 25-40% | 15% | Relatief lage activa, meer werkkapitaal-financiering |
| Dienstverlening / IT | 35-60% | 20% | Weinig vaste activa, hoge winstmarges |
| Productie / industrie | 20-35% | 15% | Kapitaalintensief, structureel hoger vreemd vermogen |
| Zorg / non-profit | 30-50% | 20% | Afhankelijk van subsidie-financiering |
Let op: een te hoge solvabiliteit kan ook signaleren dat een onderneming onvoldoende investeert of te voorzichtig omgaat met vreemd vermogen als groeihefboom. Mind-map sub-vraag: 'Wat als je solvabiliteit te hoog is?' - boven de 70% is vaak een signaal dat groeikapitaal onbenut blijft.
Solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit: de verschillen
Solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit zijn drie kernratio’s in de financiële analyse van een onderneming. Ze beantwoorden elk een andere vraag:
| Kengetal | Vraag die het beantwoordt | Formule | Tijdshorizon |
|---|---|---|---|
| Solvabiliteit | Kan het bedrijf op LANGE termijn schulden aflossen? | Eigen vermogen / Totaal vermogen x 100 | Lang (structureel) |
| Liquiditeit | Kan het bedrijf op KORTE termijn rekeningen betalen? | Vlottende activa / Kortlopende schulden | Kort (vlottend) |
| Rentabiliteit | Is het bedrijf WINSTGEVEND ten opzichte van het ingezette vermogen? | Winst / Vermogen x 100 | Periodiek (winst) |
De drie kengetallen zijn complementair: een bedrijf kan solvabel zijn maar toch een liquiditeitsprobleem hebben (veel eigen vermogen maar weinig cash). Een winstgevend bedrijf kan toch slecht solvabel zijn als winsten direct worden uitgekeerd. Een goede financiële analyse beoordeelt alle drie ratio’s samen. Speedbooks berekent solvabiliteitsratio, liquiditeitsratio en rentabiliteitsratio naast elkaar in het realtime dashboard.
Solvabiliteit automatisch bijhouden in je financiële rapportage
Speedbooks berekent de solvabiliteitsratio automatisch via de balansgegevens uit uw boekhoudkoppeling:
-
✅ Solvabiliteitsratio realtime berekend via 180+ boekhoudkoppelingen (Exact, AFAS, Twinfield en meer)
-
✅ Trendanalyse: solvabiliteitsontwikkeling per kwartaal of jaar over meerdere perioden
-
✅ Naast liquiditeitsratio en rentabiliteitsratio in het Speedbooks-analysedashboard
-
✅ Consolidatie: solvabiliteit over meerdere entiteiten voor holdings en concerns
-
✅ Jaarrekening-module genereert automatisch de balans die de basis vormt voor de solvabiliteitsberekening
Ontdek hoe Speedbooks de solvabiliteitsratio berekent via speedbooks.nl/dashboard/realtime of vraag een gratis demo aan via speedbooks.nl/demo.
Over de schrijver - drs. Konstantijn Mikes
Drs. Konstantijn Mikes (1966) is oprichter en aandeelhouder van Speedbooks rapportagesoftware. Hij studeerde Economics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Met meer dan 25 jaar ervaring in financiële verslaglegging, ratio-analyse en managementrapportage schrijft hij op basis van directe praktijkkennis over solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit voor MKB-ondernemers, controllers en accountants in Nederland.
Veelgestelde vragen
De formule voor solvabiliteit is: Solvabiliteitsratio = (Eigen vermogen / Totaal vermogen) x 100. Het eigen vermogen staat op de passivazijde van de balans als totaal van aandelenkapitaal, reserves en ingehouden winst. Het totale vermogen is het balanstotaal (de som van alle activa). Het resultaat is een percentage: solvabiliteitsratio van 40% betekent dat 40% van het vermogen met eigen middelen is gefinancierd.
Voor de meeste MKB-bedrijven geldt een solvabiliteitsratio van 25% tot 40% als gezond. Dit betekent dat 25 tot 40% van het totale vermogen is gefinancierd met eigen middelen. Onder 20% wordt het risicobereik: banken en crediteuren worden terughoudender bij kredietaanvragen. Boven 40% is de vermogenspositie sterk, al kan een te hoge ratio (boven 70%) signaleren dat groeikapitaal onbenut blijft. De exacte norm verschilt per sector: dienstverlening scoort doorgaans hoger, productiebedrijven lager.
Solvabiliteit en liquiditeit zijn beide financiële ratio’s maar ze meten verschillende tijdshorizonten. Solvabiliteit meet de langetermijn vermogenspositie: kan het bedrijf op lange termijn al zijn schulden aflossen? De formule is eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen. Liquiditeit meet de kortetermijn betalingscapaciteit: kan het bedrijf nu zijn rekeningen betalen? De formule is vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden. Een bedrijf kan solvabel zijn maar toch een liquiditeitsprobleem hebben als het veel eigen vermogen heeft maar weinig direct beschikbaar kasgeld.
De solvabiliteit verhogt u door het eigen vermogen te vergroten of het vreemd vermogen te verlagen. Vier concrete maatregelen: (1) Winst inhouden in plaats van volledig uitkeren als dividend vergroot het eigen vermogen direct. (2) Kapitaalstoringen of agiostortingen door aandeelhouders verhogen het eigen vermogen. (3) Langlopende schulden aflossen verlaagt het vreemd vermogen en verhoogt daarmee de ratio. (4) Verliesgevende activiteiten afstoten verbetert de winstgevendheid en daarmee de inhouding voor het eigen vermogen. In Speedbooks monitort u de solvabiliteitsontwikkeling per kwartaal om de effecten van deze maatregelen te volgen.
De cijfers voor de solvabiliteitsberekening staan op de balans van de jaarrekening. Het eigen vermogen staat als totaalpost op de passivazijde. Het totale vermogen is het balanstotaal dat altijd bovenaan of onderaan de balans vermeld staat. Bij een niet-afgesloten boekjaar gebruikt u de tussentijdse balans die uw boekhoudpakket genereert. Speedbooks haalt de balansgegevens automatisch op via de boekhoudkoppeling zodat de solvabiliteitsratio altijd gebaseerd is op actuele cijfers.
Speedbooks berekent de solvabiliteitsratio automatisch via balansgegevens opgehaald uit uw boekhoudpakket via 180+ integraties (Exact, AFAS, Twinfield en meer). Het analysedashboard toont de solvabiliteitsratio naast de liquiditeitsratio en rentabiliteitsratio voor een volledig vermogensoverzicht. Trendanalyse per kwartaal toont de ontwikkeling over meerdere perioden. Voor holdings en concerns berekent Speedbooks solvabiliteit over meerdere entiteiten via de consolidatiemodule. Meer informatie.