- Home
- Kennisbank
- Blogs
- Liquiditeitsbegroting Opstellen: stappenplan, formule en voorbeeld template
Liquiditeitsbegroting Opstellen: stappenplan, formule en voorbeeld template
In dit artikel
Liquiditeitsbegroting Opstellen: stappenplan, formule en voorbeeld template
Een liquiditeitsbegroting is een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven van een onderneming per periode, waarmee je op voorhand ziet of je voldoende kasgeld hebt om aan je verplichtingen te voldoen. Wie zijn liquiditeitsbegroting goed bijhoudt, voorkomt een onverwacht kastekort en staat sterker bij een financieringsaanvraag.
Op deze pagina vind je een helder 4-stappen plan voor het opstellen van je liquiditeitsbegroting, de kernformule uitgelegd, een voorbeeld template in tabelvorm en antwoorden op de meest gestelde vragen.
Wat is een liquiditeitsbegroting?
Een liquiditeitsbegroting geeft per periode - week, maand of kwartaal - een overzicht van de verwachte kasinstroom en kasuitstroom van je onderneming. Het eindresultaat per periode is het kassaldo: hoeveel geld er daadwerkelijk beschikbaar is.
Belangrijk onderscheid: de liquiditeitsbegroting gaat over kasstromen, niet over winst of verlies. Een factuur die je verstuurt in januari maar pas in maart betaald krijgt, telt pas mee in de liquiditeitsbegroting wanneer het geld daadwerkelijk binnenkomt.
De vier bouwstenen van een liquiditeitsbegroting:
-
Kasinstroom: alle verwachte inkomende geldstromen in de periode - klantbetalingen, subsidies, rente-inkomsten.
-
Kasuitstroom: alle verwachte uitgaande geldstromen - salarissen, huur, inkoopfacturen, BTW-afdracht, leningaflossingen.
-
Netto kastotaal: kasinstroom minus kasuitstroom per periode.
Beginkas en eindkas: het beschikbare kassaldo aan het begin van de periode (beginkas) en aan het einde (eindkas = beginkas + netto kastotaal).
Liquiditeitsbegroting opstellen in 4 stappen
Met de juiste structuur stel je je liquiditeitsbegroting efficiënt op. Dit zijn de vier stappen:
Lijst alle verwachte kasinstromen op voor de komende periode: openstaande klantenordersdie je verwacht te ontvangen, abonnementsbetalingen, terugkerende contracten, subsidies en eventuele overige inkomsten. Wees realistisch: gebruik historische betalingstermijnen van debiteuren. Verwacht je in januari 20.000 euro aan klantbetalingen te ontvangen, noteer dit als kasinstroom in de juiste maand.
Noteer alle verwachte kasuitstromen per periode. Vaste uitstromen zijn voorspelbaar: huur, salarissen, leasecontracten, verzekeringen, leningaflossingen. Variabele uitstromen fluctueren met de activiteit: inkoop, marketingkosten, BTW-afdracht, zakelijke reiskosten. Vergeet de BTW-afdracht niet: afhankelijk van je aangifte-frequentie kan dit een forse eenmalige uitstroom zijn.
Trek de totale kasuitstroom af van de totale kasinstroom per periode. Een positief resultaat is een kasoverschot; een negatief resultaat is een kastekort. Een kastekort betekent dat je in die periode meer geld uitgeeft dan er binnenkomt. Actie vereist: aanspreken van liquiditeitsreserve, oprollen van betalingstermijnen of aanvragen van kredietlijn.
Tel het netto kastotaal op bij het beginkas van die periode. De uitkomst is het eindkassaldo: het beschikbare geld aan het einde van de periode. Dit eindkassaldo is automatisch het beginkas van de volgende periode. Zo loop je de begroting periode voor periode door en zie je exact wanneer je krap bij kas dreigt te zitten.
Speedbooks koppelt aan je boekhoudpakket (Exact, AFAS, e-Boekhouden en 180+ andere) en haalt automatisch je actuele debiteuren- en crediteureninformatie op. Stap 1 en 2 zijn hiermee grotendeels geautomatiseerd - je liquiditeitsbegroting bijwerken duurt nog 15 minuten in plaats van een uur.
De liquiditeitsbegroting formule uitgelegd
De kernformule van elke liquiditeitsbegroting:
Eindkassaldo = Beginkas + Totale Kasinstroom - Totale Kasuitstroom
Elke component uitgelegd:
-
Beginkas: het kassaldo aan het begin van de periode (bijv. 1 januari). Dit is gelijk aan het eindkassaldo van de vorige periode.
-
Totale kasinstroom: alle inkomende geldstromen in de periode bij elkaar opgeteld.
-
Totale kasuitstroom: alle uitgaande geldstromen in de periode bij elkaar opgeteld.
-
Eindkassaldo: het beschikbare geld aan het einde van de periode.
Rekenvoorbeeld:
Beginkas: 5.000 euro | Kasinstroom: 18.000 euro | Kasuitstroom: 14.500 euro
Eindkassaldo = 5.000 + 18.000 - 14.500 = 8.500 euro
Dit eindkassaldo van 8.500 euro is het beginkas van de volgende periode. Als het eindkassaldo negatief zou zijn (bijv. -2.500 euro), dan is dat een kastekort: je hebt in die periode meer uitgegeven dan binnengekomen. Dit signaal maakt het noodzakelijk om in de periode ervoor actie te ondernemen.
Liquiditeitsbegroting voorbeeld template
Zo ziet een eenvoudige liquiditeitsbegroting eruit voor een MKB-bedrijf (tien medewerkers, productie):
| Kenmerk | Boekhouder | Accountant |
|---|---|---|
| Titelbescherming | Nee (iedereen mag zich zo noemen) | Ja (AA of RA, wettelijk beschermd) |
| Opleiding | Geen specifieke eis (vaak MBO/HBO) | HBO (AA) of WO (RA) + post-master en praktijkopleiding |
| Focuswerkzaamheden | Administratie, btw-aangifte, simpele jaarafsluiting | Complexe (fiscale) adviezen, controle, verklaringen afgeven |
| Accountantsverklaring afgeven | Niet bevoegd | Bevoegd (bij wettelijke controleplicht) |
| Tarieven | Gemiddeld (€ 50 - € 80 per uur) | Hoger (€ 90 - € 200+ per uur) |
| Wanneer kiezen? | ZZP'ers, eenmanszaken, kleinere VOF's | Middelgrote tot grote BV's, controleplichtige bedrijven |
Analyse van dit voorbeeld:
In februari ontstaat een negatief netto kassaldo van -3.700 euro door de kwartaalse BTW-afdracht van 3.200 euro. Dit signaleert dat het bedrijf in januari maatregelen moet nemen: de BTW-afdracht verwacht en dit meegenomen in de planningsbeslissingen. Het eindkassaldo van 4.000 euro in februari is positief, maar relatief laag als buffer voor onverwachte kosten.
Dit voorbeeld template is beschikbaar als Excel-bestand via speedbooks.nl/voorbeeldrapportages.
Liquiditeitsbegroting vs. liquiditeitsprognose: wat is het verschil?
De termen worden regelmatig verwisseld maar beschrijven twee verschillende instrumenten:
| Kenmerk | Geconsolideerde Jaarrekening | Enkelvoudige Jaarrekening (Vennootschappelijk) |
|---|---|---|
| Doel | Inzicht in de hele groep als één economisch geheel | Inzicht in de financiële positie van één specifieke BV |
| Intercompany | Alle onderlinge (intercompany) schulden/vorderingen en transacties zijn weggestreept (geëlimineerd) | Intercompany verhoudingen zijn zichtbaar als vorderingen of schulden aan de groep |
| Deelnemingen (dochters) | Worden 'vervangen' door de werkelijke bezittingen en schulden van die dochters | Staan als financiële vaste activa ('Deelnemingen') op de balans (vaak tegen nettovermogenswaarde) |
| Verplichting | Verplicht (tenzij vrijstellingen gelden, bijv. kleine groepen) | Altijd verplicht voor de betreffende rechtspersoon |
De liquiditeitsbegroting is de planningstool: je stelt van tevoren vast wat je verwacht. De liquiditeitsprognose is de realiteitscheck: je vergelijkt continu de planning met de actuele situatie. Voor MKB-ondernemers die meer automatisering willen, biedt Speedbooks een geautomatiseerde liquiditeitsprognose die direct koppelt aan je boekhoudpakket.
Meer over de geautomatiseerde liquiditeitsprognose via speedbooks.nl/prognose
Wat is precies een liquiditeitsbegroting
Waarom een liquiditeitsbegroting maken?
Een liquiditeitsbegroting maakt opstellen zinvol om vijf concrete redenen:
-
Kastekorten voorkomen: je ziet een maand of kwartaal van tevoren of er een cashflow-probleem dreigt - ruim op tijd om actie te nemen.
-
Bank of investeerder overtuigen: een professionele liquiditeitsbegroting verhoogt de kans op goedkeuring van een zakelijk krediet of lening.
-
BTW en belastingen inplannen: grote eenmalige uitstromen zoals BTW-afdrachten en belastingbetalingen zijn zichtbaar in de begroting en leiden niet tot verrassingen.
-
Investeringsbeslissingen onderbouwen: wil je een machine aanschaffen of personeel uitbreiden? De liquiditeitsbegroting toont of je dat kunt veroorloven.
Vertrouwen bij stakeholders: aandeelhouders, financiers en leveranciers waarderen een ondernemer die zijn liquiditeit beheerst en documenteert.
Praktijkvoorbeelden: liquiditeitsbegroting per situatie
| Soort onderneming | Zeggenschap in % (vaak) | Verwerking in geconsolideerde jaarrekening (Moeder) |
|---|---|---|
| Moedermaatschappij (Topholding) | N.v.t. | Basis van de consolidatie |
| 100% Dochter | 100% | Volledige consolidatie (100% activa/passiva & resultaat overnemen) |
| Meerderheidsbelang | > 50% tot < 100% | Volledige consolidatie, mét vermelding van 'aandeel van derden' (minority interest) |
| Joint Venture (Gezamenlijke zeggenschap) | Vaak 50% | Proportionele consolidatie (voor 50% meenemen) óf vermogensmutatiemethode (afhankelijk van verslaggevingsregels) |
| Minderheidsbelang (invloed van betekenis) | 20% - 50% | Niet geconsolideerd. Verwerkt als 'Deelneming' tegen nettovermogenswaarde (vermogensmutatiemethode) |
| Belegging (geen significante invloed) | < 20% | Niet geconsolideerd. Verwerkt tegen verkrijgingsprijs of actuele waarde. |
Liquiditeitsprognose automatiseren met Speedbooks
Een liquiditeitsbegroting handmatig bijhouden kost elke maand opnieuw tijd. Speedbooks automatiseert de grootste tijdrovers:
-
✅ Automatische kasinstroom vanuit debiteureninformatie - verbonden via 180+ boekhoudkoppelingen
-
✅ Kasuitstroom automatisch gegenereerd vanuit crediteuren, payroll en leningen
-
✅ Liquiditeitsprognose realtime bijgewerkt - geen handmatige invoer meer
-
✅ Scenario-analyse: wat als een grote klant twee weken later betaalt?
-
✅ Dashboard voor management en RvC - 24/7 inzicht in het kassaldo
-
✅ Gratis voorbeeld template beschikbaar via speedbooks.nl/voorbeeldrapportages
Over de schrijver - drs. Konstantijn Mikes
Drs. Konstantijn Mikes (1966) is oprichter en aandeelhouder van Speedbooks rapportagesoftware. Hij studeerde Economics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is verantwoordelijk voor de inhoudelijke ontwikkeling van de rapportagesoftware. Met meer dan 25 jaar ervaring in financiele verslaglegging, liquiditeitsplanning en cashflowmanagement schrijft hij op basis van directe praktijkkennis over liquiditeitsbeheer voor MKB-ondernemers, controllers en accountants in Nederland.
De meeste MKB-ondernemers stellen hun liquiditeitsbegroting maandelijks op of bij. Je start met een jaarplanning aan het begin van het boekjaar en actualiseert dit elke maand op basis van werkelijke inkomsten en uitgaven. Startende ondernemers doen er verstandig aan om ook een cashflowprognose voor 12 tot 24 maanden te maken als onderdeel van hun businessplan. Controllers in middelgrote bedrijven werken vaak met een maandelijks bijgestelde 12-maands rolling liquiditeitsbegroting.
Een liquiditeitsbegroting is een vooropgesteld plan: je noteert van tevoren wat je verwacht dat er gaat binnenkomen en uitgaan. Een cashflowprognose is een actuele verwachting op basis van huidige data uit je boekhouding, bijgewerkt zodra nieuwe informatie beschikbaar is. De liquiditeitsbegroting is het plan; de cashflowprognose is de realiteitscheck. Voor professionele cashflowprognoses die automatisch worden bijgewerkt vanuit je boekhouding, is Speedbooks een geschikte tool.
De meest gebruikte periodestructuur in een liquiditeitsbegroting is maandelijks, over een horizon van 12 maanden. Voor snellere bijsturing werken sommige bedrijven met wekelijkse periodes, met name in sectoren met veel kasbeweging (retail, horeca). Kwartaalperiodes zijn voldoende voor stabiele organisaties met voorspelbare inkomsten en kosten. De keuze voor de periodiciteit hangt af van de complexiteit van de cashflow en de behoefte aan stuurinformatie.
Ja, Excel is volledig geschikt voor het opstellen van een eenvoudige liquiditeitsbegroting. De basisformule is eenvoudig in Excel te implementeren: Eindkassaldo = Beginkas + Totale Kasinstroom - Totale Kasuitstroom. Nadeel: handmatige invoer van alle mutaties kost maandelijks veel tijd en vergroot het risico op fouten. Speedbooks biedt een gratis voorbeeld template via speedbooks.nl/voorbeeldrapportages als startpunt. Voor automatische koppeling met je boekhouding is gespecialiseerde rapportagesoftware efficiënter.
Een liquiditeitsbegroting bevat vier hoofdelementen: (1) Kasinstroom per periode - alle verwachte inkomende geldstromen (klantbetalingen, subsidies, overige inkomsten). (2) Kasuitstroom per periode - alle verwachte uitgaande geldstromen (salarissen, huur, leveranciers, BTW-afdrachten, leningaflossingen). (3) Netto kassaldo per periode - kasinstroom minus kasuitstroom. (4) Beginkas en eindkas - het kassaldo aan het begin en einde van elke periode.
Speedbooks koppelt via 180+ integraties met boekhoudpakketten en QuickBooks en haalt automatisch de debiteuren- en crediteureninformatie op. Op basis hiervan genereert Speedbooks een automatische liquiditeitsprognose die realtime wordt bijgewerkt. Je kunt scenarios doorrekenen (wat als een grote klant twee weken later betaalt?) en het kassaldo bewaken via een realtime dashboard.